XVI wiek (beta) API Github Twitter

Indeks słów kluczowych

D⦁ E⦁ G⦁ H⦁ I⦁ J⦁ K⦁ M⦁ N⦁ P⦁ R⦁ S⦁ Ś⦁ T⦁ U⦁ W⦁ Z⦁ Ż

Malbork, fragment zamku
Ilustracja na podstawie:
Jan Nijman
z Pixabay


duchowieństwo

11 listopada 1512 - Urodził się Marcin Kromer, biskup warmiński, historyk i dyplomata ⇨

9 września 1522 - Zmarł Erazm Ciołek, dyplomata królewski i biskup płocki ⇨

11 grudnia 1537 - Zmarł biskup Jan Karnkowski ⇨

17 grudnia 1557 - Papież Paweł IV odmawia biskupstwa kujawskiego Jakubowi Uchańskiemu ⇨

28 lipca 1559 - Zmarł Jan Dziaduski, biskup chełmski i przemyski, przeciwnik reformacji ⇨

7 września 1565 - Papież Pius IV zatwierdził nominację Stanisława Słomowskiego na arcybiskupa lwowskiego ⇨


dyplomacja

1 listopada 1496 - Zmarł Filip Kallimach, poeta, dyplomata, nauczyciel synów Kazimierza Jagiellończyka ⇨

13 maja 1520 - Rozpoczął się zwołany przez Zygmunta Starego zjazd w Toruniu ⇨

10 grudnia 1540 - Jan Ocieski wyruszł z poselstwem do Rzymu ⇨

22 grudnia 1541 - Zmarł Hieronim Łaski, dyplomata ⇨

27 października 1548 - Zmarł Jan Dantyszek, sekretarz królewski, dyplomata, poeta i biskup ⇨

16 maja 1558 - Zmarł Erazm Kretkowski, dyplomata królewski i kasztelan gnieźnieński ⇨

18 października 1558 - Król Zygmunt II August powołał pierwszą stałą pocztę królewską ⇨

24 listopada 1562 - Zmarł Wojciech Kryski, dworzanin, sekretarz królewski i dyplomata ⇨

12 maja 1563 - Zmarł Jan Ocieski, dyplomata i kanclerz wielki koronny ⇨

25 sierpnia 1567 - Zmarł Johann Langus, śląski poeta, nauczyciel i dyplomata ⇨


Elbląg

8 marca 1521 - Nieudany atak wojsk krzyżackich na Elbląg ⇨

7 marca 1577 - Stefan Batory wydał zakaz handlu z Gdańskiem ⇨


elekcje

17 lipca 1572 - Zjazd szlachty ziemi chełmskiej po śmierci Zygmunta Augusta ⇨

17 sierpnia 1572 - Biskup Walencji Jan de Monluc wyruszył z Paryża do Polski ⇨

6 stycznia 1573 - Rozpoczął obrady pierwszy sejm konwokacyjny Rzeczpospolitej Obojga Narodów ⇨

9 maja 1573 - Zakończono głosowanie podczas pierwszej wolnej elekcji w 1573 roku ⇨

21 lutego 1574 - Henryk Walezy zostaje koronowany na króla Polski ⇨

18 czerwca 1574 - Ucieczka Henryka Walezego do Francji ⇨

24 sierpnia 1574 - Zwołano sejm w Warszawie po ucieczce Henryka Walezego ⇨

13 lutego 1575 - Henryk Walezy został królem Francji ⇨

9 grudnia 1575 - Porozumienie Maksymiliana II ze szlachtą litewską ⇨

16 lutego 1576 - Książę Stefan Batory zaprzysiągł pacta conventa ⇨

29 lutego 1576 - Rozpoczął się zjazd stronników Maksymiliana II Habsburga w Łowiczu ⇨

23 kwietnia 1576 - Stefan Batory przybył do Krakowa ⇨

12 grudnia 1586 - Zmarł Stefan Batory ⇨


Gdańsk

24 września 1576 - Batory ogłosił banicję Gdańska ⇨

7 marca 1577 - Stefan Batory wydał zakaz handlu z Gdańskiem ⇨

17 kwietnia 1577 - Bitwa pod Lubiszewem ⇨

3 lipca 1577 - Wojska Gdańska zdobyły baterię artylerii królewskiej ⇨


gospodarka

5 czerwca 1504 - Książę Zygmunt Jagiellończyk uzyskał prawo bicia groszy czeskich ⇨

18 października 1558 - Król Zygmunt II August powołał pierwszą stałą pocztę królewską ⇨

5 stycznia 1580 - Stefan Batory wprowadził nową ordynację menniczą ⇨


Gryfici

11 kwietnia 1493 - Urodził się Jerzy I, książę pomorski, szczeciński i wołogoski ⇨

2 grudnia 1501 - Urodził się Barnim IX Pobożny, pierwszy protestancki książę Pomorza ⇨

26 sierpnia 1529 - Podpisano traktat w Grzmiącej ⇨


Habsburgowie

22 kwietnia 1491 - Ratyfikacja przymierza między cesarzem Maksymilianem a Iwanem III ⇨


handel

20 grudnia 1521 - Regulacja opłat celnych na szlaku na Wołoszczyznę ⇨


hetman

3 maja 1499 - Piotr Myszkowski został hetmanem polnym koronnym ⇨

2 maja 1503 - Mikołaj Kamieniecki został hetmanem wielkim koronnym ⇨

16 listopada 1509 - Przywilej Zygmunta Starego dla hetmana Mikołaja Kamienieckiego ⇨

15 kwietnia 1515 - Zmarł Mikołaj Kamieniecki - hetman wielki koronny ⇨

19 grudnia 1538 - Urodził się Jan Zborowski, hetman nadworny koronny ⇨

12 listopada 1572 - Zmarł Grzegorz (Hrehory) Chodkiewicz, hetman wielki litewski ⇨

17 listopada 1577 - Zmarł Jan Herburt, kasztelan sanocki ⇨


Hohenzollernowie

17 maja 1490 - Urodził się Albrecht Hohenzollern ⇨

6 lipca 1511 - Albrecht Hohenzollern został wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego ⇨

10 kwietnia 1525 - Hołd pruski ⇨

12 lutego 1526 - Ślub Albrechta Hohenzollenra i Doroty Oldenburg ⇨

19 stycznia 1532 - Albrecht Hohenzollern został ogłoszony banitą Rzeszy ⇨

7 lutego 1539 - Zmarła Anna Hohenzollern, księżna cieszyńska ⇨

29 kwietnia 1553 - Urodził się Albrecht Fryderyk Hohenzollern ⇨

4 marca 1563 - Brandenburska linia Hohenzollernów otrzymuje prawa do Prus Książęcych ⇨

20 marca 1568 - Śmierć Albrechta Hohenzollerna ⇨


Inflanty

3 marca 1501 - Aleksander Jagiellończyk zawarł sojusz z zakonem inflanckim ⇨

14 września 1557 - Zawarto traktat pozwolski ⇨

27 grudnia 1557 - Mistrz zakonu inflanckiego mobilizuje rycerstwo Harii i Wironii ⇨

31 sierpnia 1559 - Zawarto pierwszy pakt wileński ⇨

20 sierpnia 1560 - Upadek inflanckiej twierdzy Felin ⇨

28 listopada 1561 - Drugi układ wileński ⇨

25 grudnia 1566 - Inkorporacja Inflant do Wielkiego Księstwa Litewskiego ⇨

3 sierpnia 1569 - Inkorporacja Kurlandii i Semigalii do Rzeczypospolitej Obojga Narodów ⇨

13 grudnia 1570 - Zawarto pokój w Szczecinie kończący pierwszą wojnę północną ⇨

15 października 1578 - Oblężenie Kiesi (Wenden) przez wojska Iwana Groźnego ⇨

7 listopada 1579 - Zmarł Kasper Bekiesz, szlachcic wegierski, jeden z doradców i oficerów Stefana Batorego ⇨

15 stycznia 1582 - Zawarto rozejm w Jamie Zapolskim ⇨


Jagiellonowie

17 maja 1490 - Urodził się Albrecht Hohenzollern ⇨

1 stycznia 1492 - Klęska Jana Olbrachta pod Preszowem ⇨

7 czerwca 1492 - Zmarł Kazimierz Jagiellończyk, król Polski i wielki książę litewski ⇨

20 lipca 1492 - Aleksander Jagiellończyk został wielkim księciem litewskim ⇨

27 sierpnia 1492 - Jan Olbracht został obrany królem Polski ⇨

23 września 1492 - Koronacja Jana Olbrachta na Wawelu ⇨

2 października 1493 - Fryderyk Jagiellończyk został prymasem Polski ⇨

2 lutego 1494 - Urodziła się Bona Sforza ⇨

18 lutego 1495 - Ślub Aleksandra Jagiellończyka z Heleną, córką Iwana III Srogiego ⇨

18 lutego 1495 - Na zamku Burghausen zmarła Jadwiga Jagiellonka, księżna bawarska ⇨

26 listopada 1496 - Zjazd w Parczewie ⇨

6 maja 1499 - Podpisano akt unii krakowsko-wileńskiej - 1499 ⇨

11 marca 1500 - Sejm czeski uchwalił kodyfikację prawa zwaną później 'Konstytucją Władysławowską' ⇨

14 lipca 1500 - Dom Jagiellonów podpisał traktat z Ludwikiem XII, królem Francji ⇨

17 czerwca 1501 - Zmarł Jan Olbracht ⇨

28 sierpnia 1501 - Aleksander Jagiellończyk nadał ziemie swojej żonie Helenie ⇨

3 października 1501 - Aleksander Jagiellończyk został wybrany na króla Polski ⇨

25 października 1501 - Przywilej mielnicki ⇨

23 marca 1502 - Anna de Foix-Candale wzięła ślub per procura z Władysławem II Jagiellończykiem ⇨

23 lipca 1503 - Urodziła się Anna Jagiellonka, królowa Czech i Węgier ⇨

19 sierpnia 1506 - Zmarł Aleksander Jagiellończyk ⇨

20 października 1506 - Zygmunt I Stary wstąpił na tron litewski ⇨

8 grudnia 1506 - Zygmunt Jagiellończyk obwołany królem Polski ⇨

24 stycznia 1507 - Koronacja Zygmunta I Starego ⇨

8 lutego 1512 - Ślub Zygmunta I Starego z Barbarą Zapolya ⇨

5 października 1512 - Zmarła Zofia Jagiellonka, matka Albrechta Hohenzollerna ⇨

22 lipca 1515 - Traktat wiedeński między Jagiellonami a Habsburgami ⇨

13 marca 1516 - Zmarł Władysław II Jagiellończyk, król Czech i Węgier ⇨

16 lutego 1517 - Zmarła Elżbieta Jagiellonka, księżna legnicka ⇨

18 kwietnia 1518 - Ślub Zygmunta Starego z Boną Sforzą ⇨

27 listopada 1522 - Urodził się Andrzej Patrycy Nidecki ⇨

5 maja 1523 - Nieudany zamach na Zygmunta I Starego ⇨

11 lutego 1524 - Zmarła Izabela Aragońska, matka królowej Bony ⇨

24 lutego 1527 - Ferdynand I Habsburg został koronowany na króla Czech ⇨

3 listopada 1527 - Albrechta Hohenzollerna starania o regencję ⇨

18 grudnia 1529 - Senat koronny dokonał elekcji Zygmunta Augusta na króla Polski ⇨

20 lutego 1530 - 9 letni Zygmunt August został koronowany na króla Polski ⇨

15 lutego 1534 - Zmarła Barbara Jagiellonka, księżna saska ⇨

29 sierpnia 1535 - Ślub Jadwigi Jagiellonki, córki Zygmunta I Starego ⇨

7 lutego 1539 - Zmarła Anna Hohenzollern, księżna cieszyńska ⇨

23 lutego 1539 - Król Węgier Jan Zapolya poślubił Izabelę Jagiellonkę ⇨

6 maja 1543 - Ślub Zygmunta Augusta i Elżbiety Habsburg ⇨

6 października 1544 - Zygmunt August objął faktyczne rządy na Litwie ⇨

15 czerwca 1545 - Zmarła Elżbieta Habsburg, pierwsza żona Zygmunta Augusta ⇨

1 kwietnia 1548 - Zmarł Zygmunt I Stary ⇨

7 grudnia 1550 - Koronacja Barbary Radziwiłłówny ⇨

8 maja 1551 - Zmarła Barbara Radziwiłłówna, królowa Polski, wielka księżna litewska ⇨

13 lipca 1552 - Wizyta Zygmunta II Augusta w Gdańsku ⇨

22 października 1556 - Powrót Izabeli Jagiellonki z synem Janem Zygmuntem do Siedmiogrodu ⇨

19 listopada 1557 - Zmarła Bona Sforza, królowa Polski ⇨

15 września 1559 - Zmarła Izabela Jagiellonka, królowa Węgier ⇨

30 listopada 1562 - Katarzyna Jagiellonka wyruszyła do Finlandii ⇨

12 maja 1563 - Zmarł Jan Ocieski, dyplomata i kanclerz wielki koronny ⇨

20 czerwca 1566 - Urodził się Zygmunt III Waza, przyszły król Rzeczpospolitej Obojga Narodów ⇨

8 października 1566 - Katarzyna Habsurżanka wyjechała z Polski ⇨

19 września 1568 - Obalono Eryka XIV, króla Szwecji ⇨

20 września 1568 - Polowanie w Niepołomicach ⇨

16 sierpnia 1570 - Jan II Zygmunt Zapolya został księciem Siedmiogrodu ⇨

25 lutego 1572 - Zygmunt II August tymczasowo zawiesił działalność straży morskiej ⇨

28 lutego 1572 - Zmarła Katarzyna Habsburg, żona Zygmunta II Augusta ⇨

7 lipca 1572 - Zmarł Zygmunt II August, ostatni władca z dynastii Jagiellonów ⇨

28 maja 1575 - Zmarła Zofia Jagiellonka, księżna brunszwicka, siostra Zygmunta Augusta ⇨

16 września 1583 - Zmarła Katarzyna Jagiellonka, królowa Szwecji ⇨


katastrofy naturalne

9 stycznia 1572 - Toruń nawiedziła katastrofalna powódź ⇨


kontrreformacja

22 stycznia 1525 - Początek rewolty luterańskich mieszczan w Gdańsku ⇨

4 września 1555 - Zmarł biskup wileński Paweł Algimunt Holszański ⇨

17 stycznia 1562 - Królowa regentka Francji wydała edykt z Saint-Germain ⇨

7 sierpnia 1564 - Zygmunt August przyjął księgę uchwał Soboru Trydenckiego ⇨

2 listopada 1564 - Na zaproszenie kardynała Hozjusza do Lidzbarka Warmińskiego przybyła pierwsza grupa jezuitów ⇨

9 listopada 1571 - Zmarł Stanisław Barzi, wojewoda krakowski i marszałek nadworny ⇨

28 stycznia 1573 - Na sejmie konwokacyjnym w Warszawie uchwalono konfederację warszawską ⇨

10 października 1574 - Tumult krakowski ⇨

24 czerwca 1575 - Tumult "cmentarny" w Krakowie ⇨

12 sierpnia 1581 - Spalenie ksiąg heretyckich w Wilnie ⇨

12 września 1585 - Drukarz Aleksy Rodecki stanął przed sądem królewskim ⇨


Kozacy

16 czerwca 1578 - Na lwowskim rynku ścięto Jana Podkowę, kozaka zaporoskiego i hospodara mołdawskiego ⇨


kultura

1 listopada 1496 - Zmarł Filip Kallimach, poeta, dyplomata, nauczyciel synów Kazimierza Jagiellończyka ⇨

24 kwietnia 1528 - Pożar drukarni Floriana Unglera w Krakowie ⇨

16 maja 1558 - Zmarł Erazm Kretkowski, dyplomata królewski i kasztelan gnieźnieński ⇨

24 października 1558 - Urodził się Szymon Szymonowic, poeta ⇨

23 listopada 1559 - Łukasz Górnicki został bibliotekarzem Zygmunta Augusta ⇨

24 listopada 1562 - Zmarł Wojciech Kryski, dworzanin, sekretarz królewski i dyplomata ⇨

25 sierpnia 1567 - Zmarł Johann Langus, śląski poeta, nauczyciel i dyplomata ⇨

29 grudnia 1577 - Ślub Jana Zamoyskiego i Krystyny Radziwiłłówny ⇨

28 grudnia 1579 - Jan Wolrab otrzymał przywilej na wyłącznośc druku kazań Jakuba Wujka ⇨

11 września 1583 - Wizyta Mikołaja Radziwiłła pod piramidami ⇨

12 września 1585 - Drukarz Aleksy Rodecki stanął przed sądem królewskim ⇨


Kurlandia

5 marca 1562 - Gotthard Kettler złożył hołd lenny Zygmuntowi Augustowi ⇨


Mazowsze

28 października 1503 - Zmarł Konrad III Rudy, książę warszawski, czerski, płocki i mazowiecki ⇨

30 maja 1515 - Podpalenie Warszawy przez agentów wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III ⇨

14 maja 1518 - Zygmunt I Stary ogłosił wyrok w sprawie regencji księżnej Anny na Mazowszu ⇨

8 sierpnia 1524 - Zmarł Stanisław, książę mazowiecki ⇨

26 czerwca 1525 - Książę mazowiecki Janusz III opublikował statut przeciw mężobójcom ⇨

10 września 1526 - Sejm mazowiecki złożył przysięgę wierności Zygmuntowi Staremu ⇨

24 grudnia 1529 - Inkorporacja Mazowsza do Polski ⇨

10 czerwca 1577 - Stefan Batory zatwierdził Excepta mazowieckie ⇨


miasta

13 stycznia 1502 - Miasto Bydgoszcz uzyskało zwolnienie z części ceł ⇨

4 stycznia 1503 - Wysokie Mazowieckie uzyskuje prawa miejskie ⇨

26 lutego 1506 - Aleksander Jagiellończyk wydał przywilej dla miasta Lublina ⇨

20 grudnia 1521 - Regulacja opłat celnych na szlaku na Wołoszczyznę ⇨

15 grudnia 1523 - Zmarł Jan Boner, kupiec krakowski i bankier królewski ⇨

22 stycznia 1525 - Początek rewolty luterańskich mieszczan w Gdańsku ⇨

18 sierpnia 1535 - Wydano zakaz noszenia broni palnej w Krakowie ⇨

5 września 1535 - Zygmunt I Stary potwierdził przywilej lokacyjny Kielc ⇨

8 stycznia 1549 - Król Zygmunt II August nadał Kozienicom prawa miejskie ⇨

1 grudnia 1553 - Powrót prywatnych aptek do Gdańska ⇨

30 września 1555 - Statut gdański dotyczący mistrzów ciesielskich ⇨

17 października 1556 - Ordynacja Zygmunta Augusta dla mieszczan krakowskich ⇨

21 sierpnia 1565 - Regulacja zakupów węgla kamiennego przez cech metalowców w Gdańsku ⇨

2 czerwca 1567 - Zygmunt II August zwolnił Kraków z opłaty podatku podwodnego ⇨

31 stycznia 1581 - Stefan Batory wydał przywilej lokacyjny dla miasta Radomyśl Wielki ⇨

21 października 1585 - Biskup Kromer nakazuje miastom Warmii cotygodniowy wywóz nieczystości ⇨


Mołdawia

26 października 1497 - Bitwa w lesie bukowińskim ⇨

12 lipca 1498 - Podpisano traktat sojuszniczy Polski i Węgier - 1498 ⇨

10 lutego 1506 - Zawarto kontrakt małżeński między Elżbietą Jagiellonką a Bogdanem III Jednookim ⇨

12 kwietnia 1509 - Breve papieża Juliusza II do króla Zygmunta Starego ⇨

26 lipca 1509 - Zygmunt I Stary wyruszył z Krakowa przeciw hospodarowi mołdawskiemu ⇨

16 listopada 1509 - Przywilej Zygmunta Starego dla hetmana Mikołaja Kamienieckiego ⇨

23 stycznia 1510 - Zawarto traktat pokojowy w Kamieńcu Podolskim ⇨

14 października 1530 - Uniwersał Zygmunta Starego w sprawie Mołdawii ⇨

31 grudnia 1530 - Bitwa pod Chocimiem (1530) ⇨

22 sierpnia 1531 - Bitwa pod Obertynem ⇨

4 lutego 1532 - Bitwa pod wsią Tarasauti koło Chocimia ⇨

12 marca 1534 - Zmarł Otto Chodecki, wojewoda krakowski, sandomierski i ruski ⇨

1 lutego 1538 - Klęska nad Seretem - 1538 ⇨

1 września 1552 - Zamordowano hospodara mołdawskiego Stefana Raresza ⇨

1 sierpnia 1553 - Odnowiono traktat pokojowy między Koroną a Turcją ⇨

17 listopada 1577 - Zmarł Jan Herburt, kasztelan sanocki ⇨

16 czerwca 1578 - Na lwowskim rynku ścięto Jana Podkowę, kozaka zaporoskiego i hospodara mołdawskiego ⇨


morze

9 czerwca 1520 - Urodził się Konstantyn Ferber, burmistrz Gdańska, przeciwnik Komisji Morskiej ⇨

8 czerwca 1532 - Zygmunt Stary mianował Jana Werdena burgrabią gdańskim ⇨

13 lipca 1552 - Wizyta Zygmunta II Augusta w Gdańsku ⇨

10 lipca 1560 - Zygmunt August wystawił pierwsze listy morskie dla kaprów ⇨

20 kwietnia 1566 - Zygmunt II August wydał uniwersał nakazujący salutowanie okrętom polskim ⇨

24 marca 1568 - Zygmunt II August utworzył Komisję Morską ⇨

21 czerwca 1568 - Załoga gdańskiej Latarni ostrzelała okręty kaperskie ⇨

9 lipca 1569 - Duńsko-polskie starcie na redzie Rewla ⇨

6 grudnia 1569 - Zygmunt August prosi Wenecję o budowniczych okrętów ⇨

13 grudnia 1570 - Zawarto pokój w Szczecinie kończący pierwszą wojnę północną ⇨

3 czerwca 1571 - Król Zygmunt August zawiadomił Gdańsk o przeniesieniu strażników morza do Parnawy ⇨

14 czerwca 1571 - Zwodowano kadłub królewskiego galeonu "Smok" ⇨

29 lipca 1571 - Flotylla duńska napadła na port w Pucku ⇨

25 lutego 1572 - Zygmunt II August tymczasowo zawiesił działalność straży morskiej ⇨

10 maja 1572 - Zygmunt August wydał list kaperski dla Wolfa Munckenbecka ⇨

7 marca 1577 - Stefan Batory wydał zakaz handlu z Gdańskiem ⇨


Moskwa

22 kwietnia 1491 - Ratyfikacja przymierza między cesarzem Maksymilianem a Iwanem III ⇨


nauka

31 maja 1503 - Mikołaj Kopernik uzyskał tytuł doktora prawa kanonicznego ⇨

19 października 1528 - Zmarł Mateusz z Szamotuł, astronom ⇨

11 października 1531 - Zmarł Mikołaj Sokolnicki, lekarz, profesor Uniwerystetu Krakowskiego ⇨

21 marca 1543 - Wydano książkę "De revolutionibus orbium coelestium" Mikołaja Kopernika ⇨

22 listopada 1548 - Zmarł Bartłomiej z Bydgoszczy, leksykograf ⇨

1 grudnia 1553 - Powrót prywatnych aptek do Gdańska ⇨

11 czerwca 1559 - Zygmunt August nobilitował Szymona Marycjusza, pedagoga, profesora Akademii Krakowskiej ⇨

31 marca 1564 - Zmarł Jan Benedykt Solfa, nadworny lekarz Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta ⇨

7 kwietnia 1572 - Zmarł Jan Leopolita, profesor teologii Akademii Krakowskiej ⇨

25 września 1572 - Zmarł Marcin Rokicki, pierwszy aptekarz na Podkarpaciu ⇨

4 października 1582 - Zmiana kalendarza z juliańskiego na gregoriański ⇨


poczta

18 października 1558 - Król Zygmunt II August powołał pierwszą stałą pocztę królewską ⇨


Pomorze

26 marca 1493 - Książę pomorski Bogusław X podpisał traktat w Pyrzycach ⇨

11 kwietnia 1493 - Urodził się Jerzy I, książę pomorski, szczeciński i wołogoski ⇨

2 grudnia 1501 - Urodził się Barnim IX Pobożny, pierwszy protestancki książę Pomorza ⇨

26 sierpnia 1529 - Podpisano traktat w Grzmiącej ⇨

22 marca 1557 - Urodził się Kazimierz VII, książę darłowsko-bytowski z dynastii Gryfitów ⇨


prawo

25 października 1501 - Przywilej mielnicki ⇨

18 września 1550 - Instrukcja kanclerza Osieckiego w sprawie traktowania więźniów ⇨


prawosławie

15 lipca 1496 - Aleksander Jagiellończyk wziął pod swoją opiekę monaster Św. Mikołaja w Połocku ⇨


Prusy

17 maja 1490 - Urodził się Albrecht Hohenzollern ⇨

29 listopada 1494 - Jan Olbracht powierdził przywileje pruskie ⇨

29 marca 1512 - Zmarł Łukasz Watzenrode, biskup warmiński, wuj Mikołaja Kopernika ⇨

10 marca 1517 - Zakon krzyżacki zawarł przymierze z wielkim księciem Wasylem ⇨

23 grudnia 1519 - Uchwalono podatki na wojnę z zakonem ⇨

18 stycznia 1520 - Bitwa pod Pasłękiem - 1520 ⇨

9 lutego 1520 - Wojska krzyżackie zajeły Pieniężno ⇨

17 lutego 1520 - Wojska mazowieckie pustoszą okolice Ełku ⇨

19 lutego 1520 - Zygmunt I Stary zabronił handlu z państwem krzyżackim ⇨

27 lutego 1520 - Hetman Firlej zwinął oblężenie Pasłęka ⇨

14 marca 1520 - Wojska królewskie zdobyły miasto Kwidzyn - 1520 ⇨

30 kwietnia 1520 - Wojska mazowieckie zdobyły zamek w Działdowie ⇨

13 maja 1520 - Rozpoczął się zwołany przez Zygmunta Starego zjazd w Toruniu ⇨

25 maja 1520 - Zamek w Pokarminie poddał się wojskom hetmana Firleja ⇨

27 maja 1520 - Flota gdańska wpłynęła na wody Zalewu Kurońskiego ⇨

9 czerwca 1520 - Urodził się Konstantyn Ferber, burmistrz Gdańska, przeciwnik Komisji Morskiej ⇨

21 lipca 1520 - Hetman Mikołaj Firlej wysłał odwetową wyprawę jazdy na ziemie pruskie ⇨

15 listopada 1520 - Wojska krzyżackie zdobyły Dobre Miasto ⇨

20 stycznia 1521 - Bitwa pod Nowym Miastem ⇨

21 stycznia 1521 - Krzyżacy zajęli Nowe Miasto ⇨

26 stycznia 1521 - Atak wojsk krzyżackich na Olsztyn ⇨

8 marca 1521 - Nieudany atak wojsk krzyżackich na Elbląg ⇨

5 kwietnia 1521 - W Toruniu zawarto rozejm między zakonem krzyżackim a Królestwem Polskim ⇨

25 kwietnia 1521 - Zygmunt I Stary udzielił pożegnalnej audiencji w Toruniu ⇨

17 marca 1522 - Rozpoczął się zjazd stanów pruskich w Grudziądzu ⇨

30 stycznia 1523 - Zmarł Fabian Luzjański, biskup warmiński ⇨

8 kwietnia 1525 - Podpisano traktat krakowski między Królestwem Polskim a zakonem krzyżackim ⇨

10 kwietnia 1525 - Hołd pruski ⇨

9 sierpnia 1525 - Zawarto rozejm między Szwecją a Królewcem ⇨

14 sierpnia 1525 - Zygmunt I Stary przyjął na audiencji posłów biskupa warmińskiego Ferbera ⇨

3 września 1525 - Wybuchło powstanie chłopskie na Sambii ⇨

1 października 1525 - Zygmunt Stary pomógł stłumić bunt chłopów sambijskich ⇨

12 lutego 1526 - Ślub Albrechta Hohenzollenra i Doroty Oldenburg ⇨

26 maja 1526 - Zygmunt I Stary potwierdził przywileje Albrechta Hohenzollerna ⇨

13 czerwca 1526 - W Gdańsku na Długim Targu ścięto 13 przywódców luterańskiego buntu mieszczan ⇨

29 października 1526 - Albrecht Hohenzollern ogłasza drukiem swoje usprawiedliwienie ⇨

3 listopada 1527 - Albrechta Hohenzollerna starania o regencję ⇨

14 kwietnia 1528 - W Królewcu zebrał się sejm stanów Prus Książęcych ⇨

21 maja 1528 - W Malborku podpisano dokumenty unii monetarnej Prus Królewskich i Prus Książęcych ⇨

19 stycznia 1532 - Albrecht Hohenzollern został ogłoszony banitą Rzeszy ⇨

8 czerwca 1532 - Zygmunt Stary mianował Jana Werdena burgrabią gdańskim ⇨

14 lutego 1533 - Zakończył obrady sejm koronny w Piotrkowie ⇨

14 listopada 1534 - Uchwalono najstarsze instrukcje poselskie spisane w języku polskim ⇨

20 maja 1535 - Sejm stanów Prus Książęcych uchwalił zwiększenie akcyzy na cele wojenne ⇨

4 maja 1539 - W Królewcu zebrał się sejm Prus Książęcych ⇨

31 lipca 1541 - Albrecht Hohenzollern uzyskał zawieszenie banicji ⇨

13 listopada 1542 - Rozpoczął obrady sejm Prus Książęcych, który uchwalił ustawę o ustroju politycznym i administracyjnym księstwa ⇨

1 maja 1546 - Albrecht Hohenzollern przybył z wizytą do Zygmunta Augusta ⇨

21 kwietnia 1547 - Pogrzeb Doroty Oldenburg, pierwszej małżonki Albrechta Hohenzollerna ⇨

15 maja 1549 - Książę Albrecht Hohenzollern obniżył wynagrodzenie profesorów królewieckiego uniwersytetu ⇨

28 kwietnia 1550 - Zmarł Jerzy Polentz, biskup sambijski ⇨

9 października 1550 - Albrecht Hohenzollern zawarł umowę na wydobycie bursztynu ⇨

29 kwietnia 1553 - Urodził się Albrecht Fryderyk Hohenzollern ⇨

3 lutego 1562 - Zmarł Georg Giese, burgrabia królewski w Gdańsku ⇨

4 marca 1563 - Brandenburska linia Hohenzollernów otrzymuje prawa do Prus Książęcych ⇨

22 września 1563 - Udar Albrechta Hohnzollerna ⇨

20 marca 1568 - Śmierć Albrechta Hohenzollerna ⇨

16 marca 1569 - Prusy Królewskie zostały inkorporowane do Królestwa Polskiego ⇨

19 lipca 1569 - Albrecht Fryderyk Hohenzollern złożył hołd Zygmuntowi Augustowi ⇨

21 listopada 1570 - Komisja Morska w walce z przemytem towarów leśnych ⇨

2 września 1577 - Jerzy Fryderyk Hohenzollern został opiekunem Albrechta Fryderyka, księcia Prus ⇨


przywileje

25 października 1501 - Przywilej mielnicki ⇨

13 stycznia 1502 - Miasto Bydgoszcz uzyskało zwolnienie z części ceł ⇨

26 lutego 1506 - Aleksander Jagiellończyk wydał przywilej dla miasta Lublina ⇨

7 stycznia 1520 - Król Zygmunt I Stary wydał przywilej toruński ⇨

8 stycznia 1549 - Król Zygmunt II August nadał Kozienicom prawa miejskie ⇨

18 września 1550 - Instrukcja kanclerza Osieckiego w sprawie traktowania więźniów ⇨

2 czerwca 1567 - Zygmunt II August zwolnił Kraków z opłaty podatku podwodnego ⇨

1 czerwca 1568 - Szlachta wszystkich odmian chrześcijaństwa zyskała prawo piastowania urzędów na Litwie ⇨

31 stycznia 1581 - Stefan Batory wydał przywilej lokacyjny dla miasta Radomyśl Wielki ⇨


reformacja

11 kwietnia 1493 - Urodził się Jerzy I, książę pomorski, szczeciński i wołogoski ⇨

31 października 1517 - Marcin Luter z Wittenbergi ogłasza 95 tez na temat odpustów ⇨

24 lipca 1520 - Edykt toruński Zygmunta Starego przeciw pismom Lutra ⇨

3 stycznia 1521 - Papież Leon X ekskomunikował Marcina Lutra ⇨

10 listopada 1524 - List Jana II Dobrego do papieża Klemensa ⇨

22 stycznia 1525 - Początek rewolty luterańskich mieszczan w Gdańsku ⇨

13 czerwca 1526 - W Gdańsku na Długim Targu ścięto 13 przywódców luterańskiego buntu mieszczan ⇨

6 sierpnia 1548 - Bracia czescy przybywają do Poznania ⇨

28 kwietnia 1550 - Zmarł Jerzy Polentz, biskup sambijski ⇨

25 listopada 1550 - Jakub Sylwiusz odprawił w Pińczowie pierwsze w Polsce nabożeństwo protestanckie ⇨

22 maja 1556 - Papież Paweł IV udzielił odpowiedzi na postulaty religijne polskiej szlachty ⇨

25 marca 1557 - W Toruniu odprawiono pierwsze publiczne nabożeństwo ewangelickie ⇨

4 lipca 1557 - Gdańsk otrzymał przywilej religijny od Zygmunta Augusta ⇨

8 lipca 1557 - Zygmunt August wydał edykt 'de non turbanda religione' ⇨

28 lipca 1559 - Zmarł Jan Dziaduski, biskup chełmski i przemyski, przeciwnik reformacji ⇨

17 stycznia 1562 - Królowa regentka Francji wydała edykt z Saint-Germain ⇨

16 października 1562 - Pierwszy zbór braci polskich ⇨

1 czerwca 1564 - Incydent podczas procesji Bożego Ciała w Lublinie ⇨

7 sierpnia 1564 - Zygmunt August przyjął księgę uchwał Soboru Trydenckiego ⇨

1 czerwca 1568 - Szlachta wszystkich odmian chrześcijaństwa zyskała prawo piastowania urzędów na Litwie ⇨

9 kwietnia 1570 - Rozpoczął obrady synod protestantów w Sandomierzu ⇨

11 stycznia 1571 - Szlachta austriacka otrzymuje wolność religijną ⇨

28 stycznia 1573 - Na sejmie konwokacyjnym w Warszawie uchwalono konfederację warszawską ⇨

7 listopada 1579 - Zmarł Kasper Bekiesz, szlachcic wegierski, jeden z doradców i oficerów Stefana Batorego ⇨


Rosja

5 lutego 1494 - Zawarto pokój wieczysty między Litwą a Wielkim Księstwem Moskiewskim ⇨

14 lipca 1500 - Klęska wojsk litewskich nad Wiedroszą ⇨

3 marca 1501 - Aleksander Jagiellończyk zawarł sojusz z zakonem inflanckim ⇨

27 października 1505 - Zmarł Iwan III Srogi, wielki książę moskiewski ⇨

30 lipca 1514 - Kapitulacja oblężonego przez wojska moskiewskie Smoleńska ⇨

8 września 1514 - Bitwa pod Orszą ⇨

10 marca 1517 - Zakon krzyżacki zawarł przymierze z wielkim księciem Wasylem ⇨

16 stycznia 1547 - Iwan IV Groźny ⇨

15 lutego 1563 - Wojska moskiewskie zdobyły Połock ⇨

26 kwietnia 1571 - Do Warszawy przybyło poselstwo cara Iwana Groźnego ⇨

16 lipca 1579 - Wydano akt Articuli omnibus in universum militibus ⇨

11 sierpnia 1579 - Wojska Stefana Batorego rozpoczęły oblężenie Połocka ⇨

7 listopada 1579 - Zmarł Kasper Bekiesz, szlachcic wegierski, jeden z doradców i oficerów Stefana Batorego ⇨

23 października 1580 - Oblężenie Zawołocza ⇨

15 stycznia 1582 - Zawarto rozejm w Jamie Zapolskim ⇨

6 lutego 1582 - Wojska Rzeczypospolitej zakończyły oblężenie Pskowa ⇨

18 marca 1584 - Zmarł Iwan IV Groźny ⇨


Rzesza

1 maja 1546 - Albrecht Hohenzollern przybył z wizytą do Zygmunta Augusta ⇨


sejm

18 stycznia 1493 - Rozpoczął obrady sejm walny Królestwa Polskiego ⇨

2 marca 1493 - Sejm walny w Piotrkowie uchwalił uniwersał o poborze. ⇨

30 marca 1505 - Rozpoczął obrady sejm w Radomiu, podczas którego uchwalono konstytucję Nihil novi ⇨

24 maja 1507 - Zygmunt I Stary wystawił dokument w sprawie podatków dla duchowieństwa ⇨

16 kwietnia 1509 - Zakończył obrady sejm walny w Piotrkowie ⇨

26 grudnia 1524 - Rozpoczął obrady sejm w Piotrkowie ⇨

14 lutego 1533 - Zakończył obrady sejm koronny w Piotrkowie ⇨

25 lipca 1549 - Urodził się Świętosław Orzelski, starosta radziejowski i poseł na sejm ⇨

14 stycznia 1557 - Zakończył obrady sejm Królestwa polskiego w Warszawie ⇨

5 grudnia 1558 - Rozpoczęły się obrady sejmu 1558 roku w Piotrkowie ⇨

23 maja 1566 - Senatorowie opodatkowali się na rzecz utrzymania wojsk zaciężnych w Inflantach ⇨

10 stycznia 1569 - W Lublinie rozpoczął obrady sejm koronny ⇨

11 lipca 1570 - Zakończył obrady sejm 1570 roku, przedostatni za panowania Zygmunta Augusta ⇨

6 stycznia 1573 - Rozpoczął obrady pierwszy sejm konwokacyjny Rzeczpospolitej Obojga Narodów ⇨

28 stycznia 1573 - Na sejmie konwokacyjnym w Warszawie uchwalono konfederację warszawską ⇨

22 lutego 1585 - Sąd sejmowy w Warszawie skazał Krzysztofa Zborowskiego na infamię i banicję ⇨


Sląsk

16 grudnia 1505 - Książę Zygmunt Jagiellończyk zatwierdził działalność sądu książęcego w Głogowie ⇨


szlachta

30 grudnia 1532 - Zmarł Krzysztof Szydłowiecki, kanclerz wielki i wojewoda krakowski ⇨

6 września 1553 - Kniaź Konstanty Wasyl Ostrogski zdobył zamek w Ostrogu ⇨

3 grudnia 1553 - Zmarł Andrzej Górka, starosta generalny Wielkopolski ⇨

11 maja 1584 - Samuel Zborowski został ujęty i osadzony w wieży wawelskiego zamku ⇨


sztuka

12 stycznia 1578 - Prapremiera "Odprawy posłów greckich" ⇨


Szwecja

19 września 1568 - Obalono Eryka XIV, króla Szwecji ⇨


Śląsk

21 września 1492 - Zmarł Konrad X Biały Młodszy, książę olesnicki ⇨

27 czerwca 1497 - Książę Mikołaj II został ścięty na rynku w Nysie ⇨

17 września 1513 - Zmarł książę Jan V Zatorski, a jego księstwo przyłączono do Polski ⇨

22 lutego 1520 - Urodził sie Fryderyk III, książę legnicki z dynastii Piastów ⇨

10 listopada 1524 - List Jana II Dobrego do papieża Klemensa ⇨

27 marca 1532 - Zmarł Jan II Dobry, książę opolski i raciborski ⇨

4 listopada 1579 - Zmarł Wacław III Adam, książę cieszyński ⇨

7 maja 1586 - Zmarł Jerzy II Wspaniały, książę brzeski ⇨


Tatarzy

25 stycznia 1491 - Zwycięstwo nad Tatarami pod Zasławiem ⇨

23 sierpnia 1494 - Klęska pod Wiśniowcem ⇨

5 sierpnia 1506 - Zwycięstwo nad Tatarami pod Kleckiem ⇨

2 sierpnia 1519 - Bitwa z Tatarami pod Sokalem ⇨

2 lipca 1524 - Piotr Kmita zwycięża oddziały tureckie pod Trembowlą ⇨

27 stycznia 1527 - Bitwa pod Olszanicą ⇨

13 października 1545 - Oddziały polskie złupiły Oczaków ⇨

25 czerwca 1575 - Mehmed II Girej został chanem Tatarów Krymskich ⇨


Turcja

28 czerwca 1494 - Jan Olbracht ratyfikował traktat rozejmowy z sułtanem tureckim Bajazydem II ⇨

6 listopada 1494 - Urodził się Sulejman Wspaniały ⇨

12 lipca 1498 - Podpisano traktat sojuszniczy Polski i Węgier - 1498 ⇨

7 października 1507 - Zakończył się 5 letni rozejm polsko-turecki zawarty w 1502 roku ⇨

26 września 1508 - Papież Juliusz II zgodził się współfinansować wojnę z Turcją ⇨

2 lipca 1524 - Piotr Kmita zwycięża oddziały tureckie pod Trembowlą ⇨

13 października 1545 - Oddziały polskie złupiły Oczaków ⇨

14 grudnia 1550 - Podczas rady senatu odczytano memoriał Bernarda Pretwicza, rotmistrza obrony potocznej ⇨

18 listopada 1553 - Zygmunt August przyznał dożywotnią rentę tureckiemu jeńcowi Kara Musie ⇨

29 czerwca 1556 - Kniaź Dymitr Wiśniowiecki napadł na turecki Oczaków ⇨

5 listopada 1577 - Stefan Batory podpisał pokój z sułtanem Muradem III ⇨

16 czerwca 1578 - Na lwowskim rynku ścięto Jana Podkowę, kozaka zaporoskiego i hospodara mołdawskiego ⇨


unia

7 czerwca 1492 - Zmarł Kazimierz Jagiellończyk, król Polski i wielki książę litewski ⇨

13 września 1562 - Petycja szlachty litewskiej i ruskiej w sprawie unii z Polską ⇨

21 grudnia 1568 - Przywilej wohyński dla szlachty litewskiej ⇨

10 stycznia 1569 - W Lublinie rozpoczął obrady sejm koronny ⇨

1 marca 1569 - Posłowie litewscy opuścili sejm sejm lubelski ⇨

6 czerwca 1569 - Książę Konstanty Wasyl Ostrogski złożył przysięgę wierności Koronie ⇨

1 lipca 1569 - Zaprzysiężono aktu Unii Lubelskiej ⇨


uniwersytety

19 maja 1531 - Zmarł Jan Łaski, kanclerz wielki koronny i prymas Polski ⇨

18 maja 1540 - Zmarł Grzegorz ze Stawiszyna, profesor i rektor Uniwersytetu Krakowskiego ⇨

29 stycznia 1542 - Marcin Bełza został kanonikiem katedry wawelskiej ⇨

15 maja 1549 - Książę Albrecht Hohenzollern obniżył wynagrodzenie profesorów królewieckiego uniwersytetu ⇨

11 czerwca 1559 - Zygmunt August nobilitował Szymona Marycjusza, pedagoga, profesora Akademii Krakowskiej ⇨

28 marca 1560 - Zygmunt II August wydał przywilej dla uniwersytetu w Królewcu ⇨

18 lipca 1570 - Otwarto kolegium jezuickie w Wilnie ⇨

4 czerwca 1571 - Bunt studentów Akademii Krakowskiej ⇨

30 października 1579 - Papież Grzegorz XIII wydał bullę potwierdzającą akt erekcyjny Uniwersytetu Wileńskiego ⇨


Węgry

12 lipca 1498 - Podpisano traktat sojuszniczy Polski i Węgier - 1498 ⇨

22 czerwca 1505 - Zygmunt Jagiellończyk przybył z misją dyplomatyczną na Węgry ⇨

28 września 1505 - Na polu Rákoš zebrał się sejm węgierski ⇨

27 września 1533 - Urodził się Stefan Batory ⇨


wojskowość

13 sierpnia 1507 - Zygmunt I Stary wydał list wojenny - ustawę o zakresie władzy hetmana Stanisława Kiszki ⇨

4 kwietnia 1525 - Zygmunt I Stary wydaje regulacje dotyczące powoływania wojska zaciężnego ⇨

2 kwietnia 1548 - Jan Tarnowski został hetmanem wielkim koronnym ⇨

8 listopada 1552 - Florian Siebenbürger, płatnerz królewski, otrzymał podwyżkę wynagrodzenia ⇨

10 sierpnia 1555 - Albrecht Hohenzollern ukończył wojskowy traktat Kriegsordnung... ⇨

9 marca 1558 - Wydano dzieło "Consilium rationis bellicae" Jana Tarnowskiego ⇨

20 listopada 1567 - Zygmunt August ogłosił artykuły wojskowe dla artylerzystów ⇨

23 czerwca 1576 - Stefan Batory ustanowił stałe wojska nadworne ⇨

16 lipca 1579 - Wydano akt Articuli omnibus in universum militibus ⇨


zakon krzyżacki

29 maja 1493 - Hołd wielkiego mistrza Johanna von Tieffen ⇨

29 września 1498 - Fryderyk Wettyn zostaje wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego ⇨

17 czerwca 1501 - Zmarł Jan Olbracht ⇨

4 sierpnia 1505 - List cesarza Maksymiliana przeciw bulli papieskiej ⇨

6 lipca 1511 - Albrecht Hohenzollern został wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego ⇨

4 grudnia 1512 - Delegacja krzyżacka przyjęła reces piotrkowski ⇨

27 lipca 1513 - Papież Leon X wydał bullę korzystną dla Zakonu Krzyżackiego ⇨

10 marca 1517 - Zakon krzyżacki zawarł przymierze z wielkim księciem Wasylem ⇨

23 grudnia 1519 - Uchwalono podatki na wojnę z zakonem ⇨

18 stycznia 1520 - Bitwa pod Pasłękiem - 1520 ⇨

19 lutego 1520 - Zygmunt I Stary zabronił handlu z państwem krzyżackim ⇨

27 lutego 1520 - Hetman Firlej zwinął oblężenie Pasłęka ⇨

14 marca 1520 - Wojska królewskie zdobyły miasto Kwidzyn - 1520 ⇨

30 kwietnia 1520 - Wojska mazowieckie zdobyły zamek w Działdowie ⇨

12 października 1520 - Zaciężna armia krzyżacka zdobyła Międzyrzecz ⇨

21 stycznia 1521 - Krzyżacy zajęli Nowe Miasto ⇨

26 stycznia 1521 - Atak wojsk krzyżackich na Olsztyn ⇨

5 kwietnia 1521 - W Toruniu zawarto rozejm między zakonem krzyżackim a Królestwem Polskim ⇨

25 kwietnia 1521 - Zygmunt I Stary udzielił pożegnalnej audiencji w Toruniu ⇨

8 kwietnia 1525 - Podpisano traktat krakowski między Królestwem Polskim a zakonem krzyżackim ⇨

10 kwietnia 1525 - Hołd pruski ⇨


żydzi

5 lipca 1576 - Stefan Batory wydał dekret chroniący Żydów ⇨